From Czas Samurajów exhibit, Muzeum Narodowe w Lublinie, Lublin:
zbroja (yoroi) ‘armor‘
hełm (kabuto) ‘helmet’
ozdoba hełmu (maedate) ‘front crest’
nakarczek (shikoro) ‘neckguard’
maska (menpou) ‘mask’
osłona gardła i szyi (tare) ‘throat [and neck] protector’
naramienniki (sode) ‘shoulder guards’
naręczaki (kote) ‘arm protector’
kirys (dou) ‘cuirass’
osłona bioder (kusazuri) ‘hip guards’
nabiodrki (haidate) ‘thigh guards’
nagolenniki (suneate) ‘greave’ [shin guards]
From Czas Samurajów exhibit, Muzeum Narodowe w Lublinie, Lublin:
Blade parts:
sztych (kissaki) ‘point of blade’
długość główni (nagasa) ‘length of a blade’
krzywizna główni (sori) ‘curvature of a blade’
tylec (mune) ‘back of a blade’
ość (sinogi) ‘ridge’
trzpień główni (nakago) ‘tang of the blade’ [inside the handle]
otwór na kołek (mekugi-ana) ‘peg hole’ [to hold the blade in the handle]
sygnatura (mei) ‘signature’ [inside the handle]
krawędź ostrza (ha) ‘cutting edge’ [lit. ‘tooth’?]
wzór po skuwaniu (hada) ‘pattern after forging’ [lit. ‘skin’?]
linia hartowania ostrza (hamon) ‘tempering line of the blade’
linia hartowania sztychu (boshi) ‘tempering line of the kissaki‘
Scabbard parts:
pochwa (saya) ‘scabbard’
zakończenie pochwy (kojiri) ‘end of a scabbard’
sznur (sageo) ‘cord’
uszko do sznura (kurigata) ‘cord knob’
jelec (tsuba) ‘swordguard’ [or ‘handguard’]
kołnierz rękojeści (fuchi) ‘hilt collar’
rękojeść (tsuka) ‘hilt’
oplot rękojeści (tsuka-maki) ‘handle wrapping’
ozdoba rękojeści (menuki) ‘hilt ornament’
kołek (mekugi) ‘peg’
skóra płaszczki (samegawa) ‘ray skin’ [or ‘sharkskin’]
nasadka (kashira) ‘hilt pommel’
Handguard parts:
krawędź (mimi) ‘rim’
otwór na trzpień główni (nakago ana) ‘[main blade] tang hole’
otwór bocny na nożyk kozuka (kozuka hitsu ana) ‘side hole for a kozuka knife’
otwór bocny na szpilę kougai (kougai-hitsu-ana) ‘side hole for a kougai hairpin’
powierzchnia (hiraji) ‘surface’
wkładki dopasowujące (sekigane) ‘metal inserts’
Najdłuższa nazwa miasta w Polsce
The longest city name in Poland
To miasto ma najdłuższą nazwę w Polsce! Znajdziecie je w Świętokrzyskiem
This city has the longest name in Poland! You can find it in the Świętokrzyskie Voivodeship. via Radio Eska [SK] by Agnieszka Jędrasik
Jaka jest najdłuższa nazwa miasta w województwie świętokrzyskim? Liczy się każda literka, a tych najwięcej ma Ostrowiec Świętokrzyski. I tu ciekawostka … miasto to zajmuje także pierwsze miejsce w Polsce, jeśli chodzi o długość jego nazwy. O innych ciekawostkach dotyczących długości nazwy miast i miasteczek w regionie świętokrzyskim przeczytacie w naszym artykule.
What is the longest city name in the Świętokrzyskie Voivodeship? Every letter counts, and Ostrowiec Świętokrzyski has the most. And here’s an interesting fact… this city also ranks first in Poland when it comes to the length of its name. You can read about other interesting facts about the length of names of cities and towns in the Świętokrzyskie region in our article.Najdłuższa nazwa miasta w Polsce liczy sobie 22 litery. To Ostrowiec Świętokrzyski.
The longest city name in Poland has 22 letters. It’s Ostrowiec Świętokrzyski.Ostrowiec Świętokrzyski jest drugim co do wielkości miastem województwa świętokrzyskiego. Mieszka w nim ponad 67 tys. osób. Obecnie jest siedzibą powiatu, prawa miejskie uzyskał zaś w 1613 r. Będąc jednym z głównych ośrodków Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, odziedziczył tradycje hutnicze, których wizytówką jest kombinat metalurgiczny Huta Ostrowiec. Miasto położone jest nad rzeką Kamienną. Niedaleko od niego rozpościerają się cenione turystycznie Góry Świętokrzyskie. Nazwa Ostrowiec Świętokrzyski funkcjonuje od 1937 r. Wcześniej nazywane było Ostrowcem Kieleckim lub Ostrowcem nad Kamienną.
Ostrowiec Świętokrzyski is the second largest city in the Świętokrzyskie Voivodeship, with a population of over 67,000. Currently the county seat, it received city rights in 1613. As one of the main centers of the Old Polish Industrial Region, it inherited a tradition of metallurgy, epitomized by the Ostrowiec Steelworks. The city is situated on the Kamienna River, with the tourist-friendly Świętokrzyskie Mountains nearby. The name Ostrowiec Świętokrzyski has been in use since 1937. Previously, it was known as Ostrowiec Kielecki or Ostrowiec nad Kamienna.Najdłuższe nazwy miast w Polsce: lista długich nazw miejscowości
The longest city names in Poland: a list of long place names.
Ostrowiec Świętokrzyski – 22 letters.
Kalwaria Zebrzydowska – 20 letters.
Grodzisk Wielkopolski – 20 letters.
Czechowice-Dziedzice – 20 letters.
Baranów Sandomierski – 19 letters.
Aleksandrów Kujawski – 19 letters.
From Moja Japonia, by Anna Golisz (Petrus, 2010), p. 218 (with Google Translations into English):
Showa day – 29 kwietnia – dzień urodzin cesarza Showa. Przed 2007 roku, tego dnia był obchodzony Zielony Dzień, który teraz obchodzony jest 4 maja. Ten dzień jest częścią długiego majowego weekendu (Golden Week)
Showa Day – 29 April – Emperor Showa’s birthday. Before 2007, this day was celebrated as Green Day, which is now celebrated on May 4. This day is part of the long May weekend (Golden Week)Dzień Konstytucji – kenpo kinenbi – 3 maja
Constitution Day – 憲法記念日 – 3 MayZielony Dzień – midori no hi -4 maja, do 2006 roku obchodzono 29 kwietnia, gdyż były to urodziny cesarza Showa, który lubił rośliny i przyrodę
Green Day – みどりの日 – 4 May. Until 2006, April 29 was celebrated, as it was the birthday of Emperor Showa, who liked plants and natureDzień Dziecka – kodomo no hi – 5 May, przede wszytkim dzień chłopców
Children’s Day – 子供の日 – 5 May, originally Boys’ Day
Until 1948, Children’s Day on May 5 was known as Boys’ Day, which featured displays of samurai dolls, while March 3 was Girls’ Day, Hinamatsuri, which featured displays of princess dolls. (I was born in 1949, first arrived in Japan in 1950, and had 3 brothers born in Japan, but didn’t have a sister until 1956, when we were on furlough in the U.S.)
The Outliers spent a beautiful spring weekend visiting Toruń and Malbork. It reminded us of Japan’s Golden Week holidays. This week’s Culture.pl explains:
Majówka – the long weekend of 1–3 May – is one of those moments when Poland seems to collectively exhale. Anchored by Labour Day (1 May) and Constitution Day (3 May), with Flag Day (2 May) stuffed in the middle, it marks the first real opening of the year: grills reappear, trains fill up, and cities quietly empty out. Even in years like 2026, when the calendar doesn’t quite align into a seamless long weekend, the impulse remains the same – a brief, almost instinctive shift towards rest, travel, and being outdoors after the long winter months.
There is also something distinctly Polish in how this time is spent. Majówka is rarely about spectacle; it is about proximity – to nature, to family, to a slower pace. People head to lakes in Masuria, hike in the Tatra Mountains, or retreat to działki – small garden plots that have long served as modest escapes from urban life. The tradition of the działka itself dates back to the late 19th century and expanded under socialism, when access to private leisure space was limited; today, it remains a quietly cherished part of everyday culture. Even something as simple as lighting a grill becomes ritualised – a shared, almost symbolic act of stepping into the warmer season.
At the same time, majówka carries a subtle historical layering. The proximity of its dates is not accidental: 1 May, once defined by state parades, now sits alongside 3 May, commemorating the Constitution of 3 May 1791 – a symbol of political aspiration and national identity. Between them, a space has opened up that is neither entirely official nor entirely private. Perhaps this is why majówka feels so particular: it is leisure, but also continuity – a few days when history, season, and everyday life briefly align, and when doing very little becomes, in its own way, meaningful.
Filed under Japan, labor, nationalism, philosophy, Poland
In an old Jewish shop in the Village Museum of Kielce (Muzeum Wsi Kieleckiej), I came across a very interesting poster to help Polish Jews inscribe gravestones in Hebrew.
Przykładowe Symbole Zawodu Zmarłego
Example Symbols of the Profession of the Deceased
Gęsie pióro – symbol skryby przepisującego Torę lub pisarza i literata
Goose feather – symbol of a scribe copying the Torah or a writer and intellectual
Wąż eskulapa – symbol lekarzy
Snake of Aesclepius (Caduceus) – symbol of a medical doctor
Możdzierz – symbol aptekarzy
Mortar – symbol of an apothecarist/pharmacist
Ekierka i cyrkiel – symbol inżynierów i architektów
Square and compass – symbol of engineers and architects
Lira lub harfa – symbol muzyków
Lyre or harp – symbol of musicians
Zegar – symbol zegarmistrzów
Clock – symbol of watchmakers
Napisy Nagrobne na Macewach
Tombstone Inscriptions on Matzevah
(with two columns, Hebrew column omitted here)
Tu pochowany (po nikbar) Here is buried
Ojciec father
Matka mother
Admor (nasz nauczyciel, pan i mistrz) rebbe (our teacher, lord, and master)
Cadyk (błogosławowionej pamięci) tzadik (of blessed memory)
Syn son
Córka daughter
Mężczyzna man
Kobieta woman
Kobieta (niezamężna) woman (unmarried)
Kobieta (zamężna) woman (married)
Moja żona my wife
Kohen (członek rodu kapłańskiego) Cohen (member of a priestly family)
Zmarł died
Miesiące
Months
(listing Hebrew month names with roughly overlapping Polish months)
Taniec pszczeli Bee dance
Pszczoły przekazują sobie informacje za pomocą “pszczelych tańców.” Jest to system zożłonych figur, jakie zakreślają poruszając się po plastrze.
Bees transmit information to each other through “bee dances.” It is a system of complex figures that they circle as they move around the comb.
Kierunek tańca zbieraczki na plastrze jest wyznaczany położeniem pożytku w stosunku do słońca.
The direction of the forager’s dance on the comb is determined by the position of the resource in relation to the sun.
Taki system przekazywania informacji pozwala dotrzeć na pożytek oddalony nawet kilka kilometrów od ula.
Such a system of information transfer allows you to reach the resource even a few kilometers away from the hive
Zbieraczka powracająca do ula przekazuje informacji o tym, jak daleko jest pożytek. Robotnice pozostają w bezruchu a tańcząca zbieraczka uderza przy każdym ruchu odwłocha w ich wyprostowane cułki.
The forager returning to the hive provides information about how far away the resource is. The workers remain motionless, and the dancing forager hits their erect antennae with every movement of her abdomen.
Rodzaje tańca pszczelego Types of bee dance
Tańce werbunkowe zbieraczek informują pszczoły w ulu o obesności pożytku i jego polożeniu względem ula.
The foraging dances inform the bees in the hive about the usefulness of the resource and its position in relation to the hive.
Taniec alarmowe wykonują pszczoły zbieraczki po przyniesieniu do ula pokarmu zanieczy-scczonego szkodliwymi substancjami. Polega on na ruchu tych pszczół torze spiralnym lub zygzakowatym z jednoczesnym potrząsaniem odwłokiem.
The alarm dance is performed by foraging bees after bringing food contaminated with harmful substances to the hive. It consists in the movement of these bees in a spiral or zigzag path with simultaneous shaking of the abdomen.
Taniec czyszczący ma zachęcić inne pszczoły do czyszczenia ciała tancerki, która wstrząca ciałem i przestępuje z nogi na nogę.
The cleansing dance is supposed to encourage other bees to clean the body of the dancer, who shakes her body and steps from foot to foot.
Taniec radości, czylie grzbietowo brzuszną wibrację odwłoka, wykonują robotnice przygotowujące młodą matkę do lotu godowego.
The dance of joy, which is the dorsal abdominal vibration of the abdomen, is performed by workers preparing the young mother for the mating flight.
Taniec masażowy wykonywany przez robotnicę pobudza jej towarzyszki do “masowania” jej żuwaczkami i języczkiem.
The massage dance performed by the worker stimulates her companions to “massage” her jaws and tongue.
AK < Armia Krajowa = Home Army (under foreign occupation)
al. < aleja = ave., avenue (usually broader than an ulica)
c.k., c. i k. < cesarsko-królewski, cesarski i królewski = imperial-royal, empire of Austria and kingdom of Hungary (< German k.k., k. u k. = kaiserlich-königlich, kaiserlich und königlich)
gen. broni < generał broni = lt. gen., lieutenant general, lit. general of arms
godz. < godzina = hrs., hours
im., < imienia = name, named for (in many institutional names), as in Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach Stefan Zeromski Theatre in Kielce, or Stowarzyszenie im. Jana Karskiego Jan Karski Association
LO < liceum ogólnokształcące = general secondary school
m.in. < między innymi = inter alia, among others
NFZ < Narodowy Fundusz Zdrowia = National Health Fund
n.n. < nomen nescio = name unknown (on grave markers)
np. < na przykład = e.g., for example
obj. < objętościowo = [by] vol., volumetrically
oddz. < oddział = dept., branch, unit
os. < osiedle = estate, neighborhood
pl. < plac = pl., place, plaza
ppłk < podpułkownik = lt. col., lieutenant colonel, lit. subcolonel
ppor <podporucznik = 2lt., second lieutenant, lit. sublieutenant
pw. <= pod wezwaniem = of, dedicated to, lit. under summons, as in Kościół pw. św. Krzysztofa Church of St. Christopher
r. < rok = year, as in 2026 r.
RP < Rzeczpospolita Polska = Republic of Poland
SZ RP < Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej = Armed Forces of the Republic of Poland
s.p. < świętej pamięci = in loving memory, lit. sacred memory (on grave markers)
sp. z o.o. < spółka z ograniczoną odpowiedzialnością = LLC, lit. company with limited responsibility
st. szer. < starszy szeregowy = PFC, private first class, lit. senior
św. < święt = st., saint
tj. < to jest = i.e., that is
ul. < ulica = st., street
wag. < waga = wt., weight
wew. < wewnętrzny = (tel.) ext., extension, lit. int. < internal
ZSRR < Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich = USSR, Union of Soviet Socialist Republics
My latest compilation from Culture.pl includes some articles about Polish gastronomy, including Natalia Mętrak-Ruda’s 2020 article on Zakąski Culture in Poland: What to Eat with Vodka?
The Spanish have their tapas, the Italians have their aperitivo and in the Middle East they feast on mezze. Small plates, which you most often share with friends and which – at least in countries where it’s generally accepted to consume alcohol – are usually accompanied by a fair share of drinks, are a part of many food cultures worldwide. In Poland, these dishes are known as zakąski and go exceptionally well with vodka.
…
Traditional Polish weddings, especially in rural areas, are occasions where the culture of zakąski still reigns supreme. While we’ve observed a cultural shift in past decades, and people in big cities tend to drink more wine and often prefer a more Mediterranean or French approach to banquet canapés, smalec [animal fat, cf. schmaltz], sausages and other cured meats, meat jellies, pickles, and herring are still among the most popular items included in traditional wedding buffets – sometimes known as wiejski stół, ‘a country table’.
… Yet the king of all zakąski was herring, served with a tomato and onion sauce (the ‘Kashubian’ way), with mayonnaise and peas (curiously named Japanese herring), or simply in oil with some onions.
In the last decade ongoing efforts have been made by some Polish chefs, bartenders and spirit connoisseurs to start looking at vodka from a new perspective. Not just as something to get drunk on, or dissolve in a cocktail, but an interesting local product, which has the potential to become as important to Poland, as whiskey is to Ireland and Scotland, or champagne to France.
To do so, passionate chefs started to think about much more refined zakąski, which would go well with artisan vodkas. Chef Aleksander Baron and food writer Łukasz Klesyk even wrote a book about it entitled Między Wódką a Zakąską (which literally means ‘Between Vodka and an Appetiser’, yet also refers to the idiom wcinać się między wódkę a zakąskę – to meddle or interfere).
The authors claim that the most important rules in creating new zakąski are following the contrasts created by the pairing of the sweetness of vodka with either salt or acid. At the same time, keeping in mind that the appetisers should be rich and complex enough to handle high levels of alcohol. It can be achieved by adding fat but also by enriching the flavours by grilling, roasting, adding herbs, spices or mushrooms.
The Russian equivalent of zakąski is zakuski, singular zakuska, with pretty much the same meaning, but the Romanian zacuscă that we Outliers are very fond of is instead a vegetable concoction of roasted eggplant, red bell pepper, onion, tomato, and spices.
From the illustrated placemat at Browar Pivovaria, in Radom, Poland.
Najlepsze Piwa z Radomia / Warzone na Miejscu
‘Best beer from Radom / Brewed on Site’
Pils Pilsner
Nasz Pils to pełne, jasne piwo dolnej fermentacji w stylu niemieckich pilznerów. Posiada barwę złota i wspaniałą białą pianę, a warzone jest ze słodu jasnego jęczmiennego. W smaku czyste, orzeżwiające, z wraźną szlachetną goryczką i zapachem szyszek chmielowych. Polecane do zimnych przekąsek, dań z drobiu i ryb. Alk. 5% obj. [< objętościowo]
Our Pils is a full-bodied, light bottom-fermented beer in the style of German pilsners. It has a golden color and a wonderful white foam, and is brewed from light barley malt. The taste is clean, refreshing, with a slight noble bitterness and the smell of hop flowers. Recommended for cold snacks, poultry and fish dishes. Alc. 5% vol.
Pszeniczne Wheat
Pszeniczne to orzeźwiające piwo w stylu weizen. Warzone jest ze słodu pszenicznego (60%) i jęczmiennego jasnego. Piwo to charakteryzuje się słomkową barwą i puszystą białą pianką. W smaku wyczuwa się pszenicę jak również aromat bananowo goździkowy. Poleca się szczególnie do dan serwowanych z sosem śmietanowym, delikatnej wieprzowiny i placków ziemniaczanych. Alk. 5,1% obj.
Wheat is a refreshing weizen-style beer. It is brewed from wheat malt (60%) and light barley. This beer is characterized by a straw color and fluffy white foam. The taste is wheat with banana and clove aroma. It is especially recommended for dishes served with sour cream sauce, tender pork and potato pancakes. Alc. 5.1% vol.
Bursztynowe Amber
Bursztynowe to piwo dolnej fermentacji. Produkowane jest z udziałem słodu jasnego jęczmiennego i ciemnych słodówkarmelowych. Barwa jest adekwatna do nazwy, a smak to mieszające się nuty słodowo – karmelowe oraz wyczuwalna goryczka. Poleca się je szczególnie do potraw z grilla i dań ze schabu. Alk. 5,7 obj.
Amber is a bottom-fermented beer. It is produced with light barley malt and dark caramel malts. The color lives up to its name, and the taste is mixed malt and caramel notes and noticeable bitterness. They are especially recommended for grilled dishes and pork loin dishes. Alc. 5.7 vol.
Far Outliers 